Alzheimer Hasta Bakıcısı Nasıl Olmalı? Özellikler, Görevler ve Hastalık Süreci nasıldır ?
Alzheimer Hasta Bakıcısı Nasıl Olmalı? Özellikler, Görevler ve Hastalık Süreci
Alzheimer, sadece unutkanlık değil; zaman, mekan ve kişi oryantasyonunun bozulduğu, davranışsal değişikliklerin görüldüğü nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu süreçte bir bakıcıda aranan özellikler, standart bir yaşlı bakıcısından çok daha fazlasını kapsar.
1. İdeal Bir Alzheimer Bakıcısının Sahip Olması Gereken 5 Temel Özellik
Bir Alzheimer bakıcısı seçerken adayın sadece fiziksel gücüne değil, psikolojik dayanıklılığına bakılmalıdır:
Sonsuz Sabır ve Empati: Hasta aynı soruyu 50 kez sorabilir veya haksız yere suçlamalarda bulunabilir. Bakıcı, bunun kişisel değil, bir hastalık semptomu olduğunu bilmeli ve asla sert tepki vermemelidir.
Kriz Yönetimi ve Soğukkanlılık: Hastanın aniden evden çıkmak istemesi veya agresifleşmesi (ajitasyon) durumunda bakıcı panik yapmadan durumu sakinleştirebilmelidir.
Gözlem Yeteneği: Alzheimer hastaları ağrılarını veya rahatsızlıklarını ifade edemeyebilirler. Bakıcı; hastanın yüz ifadesinden, iştahından veya uyku düzenindeki küçük bir değişimden sorunu fark edebilmelidir.
İletişim Becerisi: Kısa cümlelerle, göz teması kurarak ve hastayı çocuklaştırmadan ama basitçe yönlendirerek iletişim kurmalıdır.
Fiziksel Sağlık: Hastanın mobilite kaybı yaşadığı evrelerde, hastayı kaldırma veya banyo yaptırma gibi işler için fiziksel yeterlilik şarttır.
2. Evde Alzheimer Bakıcısının Görev Tanımı
Bakıcının görevleri, hastalığın evresine göre esneklik gösterse de temel olarak şunları kapsar:
Güvenli Çevre Oluşturma: Kesici aletlerin kaldırılması, düşmeye neden olacak halıların sabitlenmesi ve kapıların kontrolü.
İlaç Takibi: İlaçların doktorun belirlediği saatte ve dozda verilmesi, yan etkilerin gözlemlenmesi.
Kişisel Hijyen Desteği: Banyo, tuvalet yardımı, alt değişimi ve ağız bakımı.
Beslenme Düzeni: Hastanın yutma güçlüğü (disfaji) riskine karşı uygun kıvamda yemek hazırlama ve sıvı alımını takip etme.
Bilişsel Egzersizler: Hastanın zihnini diri tutacak basit bulmacalar, eski fotoğraflara bakma veya kısa yürüyüşler yaptırma.
3. Hastalığın Seyri ve Bakıcının Rolü
Alzheimer üç ana evrede incelenir ve bakıcının yaklaşımı her evrede değişmelidir:
Başlangıç Evresi (Hafif)
Hasta hala bağımsız olabilir ancak basit unutkanlıklar yaşar.
Bakıcının Rolü: Hatırlatıcı olmak, motivasyon sağlamak ve hastanın sosyal hayattan kopmasını engellemek.
Orta Evre (Orta)
En uzun süren evredir. Konuşma zorlukları, kafa karışıklığı ve uyku bozuklukları başlar.
Bakıcının Rolü: Rutinler oluşturmak. Her gün aynı saatte yemek, aynı saatte uyku hastanın kaygısını azaltır.
İleri Evre (Şiddetli)
Hasta yatağa bağımlı hale gelebilir ve sözel iletişimi tamamen kaybedebilir.
Bakıcının Rolü: Yatak yarası oluşumunu engellemek (pozisyon verme), beslenme güvenliği ve tam destekli öz bakım.
Ailelere Altın Tavsiyeler
Kamera Sistemi: Hem bakıcının performansını izlemek hem de hastanın güvenliğini sağlamak için evde kamera bulundurmak her iki taraf için de güven vericidir.
Deneme Süresi: Adayla mutlaka 1 haftalık bir deneme süreci geçirin ve hastanızla arasındaki frekansı gözlemleyin.
Yasal Güvence: Alzheimer bakımı ağır bir iştir. Bakıcının haftalık izin haklarına saygı duymak, onun tükenmişlik yaşamasını engeller ve hastanıza daha kaliteli bakmasını sağlar.
Hazırlayan : Fatma BİLEN